محمد رضا نصيرى

مقدمه 5

اسناد ومكاتبات تاريخى ايران ( دوره افشاريه ) ( فارسي )

حمله را صادر كرد . « 8 » در اين ميان ، اختلافات روسيه و عثمانى در مورد اراضى ايران نيز با عقد پيمان دوم شوال 1136 / 24 ژوئن 1724 بر طرف شد و شمال و غرب ايران بين اين دو كشور تقسيم گرديد . « 9 » عثمانيها متعاقب اين مصالحه دست به عمليات نظامى زده به همدان يورش بردند و در ذى الحجه 1137 / اوت 1725 شهر را به تصرف خود درآوردند . قلعهء ايروان پس از سه ماه سقوط كرد . تبريز شجاعانه در مقابل عثمانيها مقاومت كرد . سپاه عثمانى در سال 1137 / 1725 مجددا به تبريز حمله برد و اين بار تبريز به دست عثمانيها افتاد . « 10 » اشرف افغان كه در نهم شعبان 1137 / بيست و سوم آوريل 1725 ، پس از به قتل رسيدن محمود افغان ، بر تاج و تخت صفوى دست يافته بود ، در صفر 1138 / اكتبر 1725 عبد العزيز خان را به همراه ملا رحيم به سفارت دربار عثمانى فرستاد . سفراى اشرف در بيست و يكم جمادى الاول 1138 / بيست و پنجم ژانويه 1726 به استانبول رسيدند و از سلطان عثمانى تقاضاى تخليهء مناطق اشغالى را كردند . دولت عثمانى با تكيه بر اين امر كه خلافت از آن سلاطين عثمانى است ، فتواى جنگ با اشرف را گرفت و سفير اشرف را از استانبول اخراج كرد « 11 » . باب عالى ، كه به جنگ با اشرف رنگ مذهبى داده بود ، به احمد پاشا والى بغداد دستور حمله را صادر كرد . نبرد بين اشرف و عثمانيها به زودى به نفع اشرف تمام شد . « 12 » اشرف ، كه توانسته بود با تحريك احساسات مذهبى عثمانيها و تطميع سران اكراد پيروزى را از آن خود سازد ، توسط حاجى اسماعيل‌خان پيشنهاد صلح داد . خبر شكست قواى عثمانى از افاغنه موجب بهت و حيرت فراوان گرديد . باب عالى براى بىاثر كردن تبليغات مذهبى اشرف و سرپوش گذاشتن روى شكست خود ، اشرف را « رافضى » خواند و براى حملهء مجدد آماده شد . احمد پاشا به دستور باب عالى در اواخر تابستان 1727 / 1139 به كرمانشاه سرازير گشت ، ولى اشرف سياست صلح‌طلبانه پيش گرفت و اسماعيل‌خان در پانزدهم صفر 1140 / دوم اكتبر 1727 با عبد الله افندى و احمد پاشا به مذاكره نشست . مذاكره ده روز طول كشيد « 13 » و سرانجام طبق معاهدهء همدان مورخ شانزدهم صفر 1140 / سوم اكتبر 1727 ، اشرف افغان از طرف سلطان عثمانى شاه ايران شناخته شد و دولت عثمانى نيز بر همدان ، كرمانشاه ، اردلان ،

--> ( 8 ) . Osmanli Tarihi / 4 , 187 . ( 9 ) . انقراض سلسله صفويه / 267 . ( 10 ) . تاريخ ايران ، ملكم / 2 ، 10 . ( 11 ) . Osmanli Tarihi / 4 , / 83 . ( 12 ) . دولت عثمانى براى دستگيرى اشرف افغان صد و پنجاه كيسه آقچه و براى وزير او پنجاه كيسه آقچه تعيين كرده بود . ( 13 ) . انقراض سلسله صفويه / 335 .